1 orë më parë
Publikohet një video-material që shfaq pamje nga protestat me mbishkrimin që pretendon se protestuesit po thërrasin emrin e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti.
Përmbajtja është publikuar të enjten (22 tetor) në TikTok nga një llogari me emrin “siari801”.
Cila është vërteta?
Video-materiali është i vjetër, ndërsa thirrjet e dëgjuara në audio janë “Ju erdhi fundi”.
Deri në momentin e trajtimit përmbajtja ka marrë mbi 42 mijë shikime, mbi 3 mijë e 700 pëlqime dhe mbi 240 komente. Bazuar në shumicën e komenteve të publikuara, vlerësohet se audienca ka gjasë ta perceptojë pretendimin si të besueshëm.
Hibrid.info hulumtoi për origjinën e përmbajtjes me anë të veglës “Google Lens” (shih këtu). Përmbajtja u gjet e publikuar (22 tetor) edhe në Facebook nga një llogari me emrin “Elez Neziraj” (shih këtu).
Ndërsa nga një publikim tjetër të së njëjtes përmbajtje, u vërtetua që video-materiali në fjalë është i vjetër, pasi ajo rezultonte të ishte publikuar më 6 qershor (shih këtu).
Për të verifikuar pretendimin dhe për të shqyrtuar nëse përmbajtja ishte trajtuar më parë, Hibrid.info kontrolloi arkivin e publikimeve të veta (shih këtu).
Nga ky hulumtim u gjet një artikull paraprak, në të cilin ishte trajtuar i njëjti pretendim (shih këtu).
Artikulli vërtetonte se brohoritja e protestuesve identifikohej si “Ju erdhi fundi”.
Ky konstatim ishte mbështetur edhe nga raportimet e mediave shqiptare që kishin mbuluar dhe raportuar protestën (shih këtu, këtu dhe këtu).
Pak kontekst
Në Shqipëri, me anë të protestave në qershor ishte kundërshtuar një projekt turistik në zonën e mbrojtur Pishë Poro–Nartë, pranë Vlorës, i cili parashikon ndërtimin e hoteleve dhe vilave luksoze me vlerë miliarda euro dhe është i lidhur me investitorë të huaj, përfshirë plane të mëhershme të përmendura të Jared Kushner, dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump (shih këtu).
Ndërsa, tash nw tetor po protestohet kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama. Ato lidhen me çështjet si korrupsioni i pretenduar, problemet në arsim, kostot e studimeve dhe kërkesat për dorëheqjen e Ramës (shih këtu).
Pra, videoja paraqet pamje nga protestat e qershorit, të cilat u mbajtën për arsye të tjera nga ato të protestave të tetorit.
Analiza
Video-materiali paraqet pamje nga protestat në Shqipëri, të shoqëruara me një mbishkrim që pretendon se protestuesit po thërrasin emrin e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti.
Megjithatë, hulumtimi përmes veglës “Google Lens” dhe verifikimi i publikimeve të mëhershme të së njëjtës përmbajtje vërtetuan se videoja është e vjetër.
Po ashtu, nga trajtimi i mëhershëm i Hibrid.info dhe raportimet e mediave shqiptare për protestën, u konstatua se brohoritja e dëgjuar në video është “Ju erdhi fundi”, dhe jo emri i Albin Kurtit.
Protestat e qershorit, nga të cilat janë marrë pamjet, kishin të bënin me kundërshtimin e një projekti turistik në zonën e mbrojtur Pishë Poro–Nartë, ndërsa protestat e tetorit lidhen me kundërshtimin e qeverisë së Edi Ramës.
Andaj, bazuar në metodologjinë e punës, Hibrid.info e vlerëson këtë përmbajtje si “Manipulim i fakteve”.
Arsyetimi
Vlerësimin si “Manipulim i fakteve” marrin ato përmbajtje informative që përdorin fakte të njohura si të sakta, por i interpretojnë ato në mënyrë të shtrembëruara. Këto raporte zakonisht përdorin informacion të saktë për të nxjerrë përfundime ose pretendime të pasakta, duke drejtuar kështu përfundimet e konsumatorëve të përmbajtjes së mediave në drejtim të gabuar në lidhje me kuptimin aktual të fakteve të paraqitura.
