3 muaj më parë
Në dy video në TikTok, të enjten (16 korrik) është pretenduar se presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka kërcënuar Serbinë me bombardim apo se i ka shpallur luftë për shkak të Kosovës.
Videot përmbajnë logon e mediumit “Daily Mail” dhe titujt e vendosur aty janë në gjuhën angleze. Në njërën video Trumpi shfaqet duke folur nga Shtëpia e Bardhë e në tjetrën nga një tubim.
Çka përmbajnë materialet?
“Zoti Vuçiq, mos e prek Kosovën. Po ju paralajmëroj. Duhet ta lini Kosovën të qetë. Nëse e sulmoni Kosovën, do ta bombardojmë Beogradin siç bëmë më 1999”, dëgjohet tek thotë Trumpi në anglisht në videon e publikuar nga llogaria “aqif_zefmllari”, por që për emër të profilit e përdor “Daily Mail”. Në video përshkrim është shkruar “Donald Trump paralajmëron Serbinë se nëse e prek Kosovën do të bombardohet si më 1999”. Ky përshkrim është vendosur nën logon e mediumit britanik “Daily Mail”
Në llogarinë e njëjtë, pak orë më vonë është publikuar një video tjetër me pretendimin se Trumpi i ka shpallur luftë Serbisë. “Në dy ditë, pasi që jemi më 16 korrik, më 18 korrik do të bombardojmë Beogradin dhe do t’i tregojmë botës kush është Amerika…”, dëgjohet tek thotë Trumpi nga një tubim.
Çka nuk shkon me to?
Gjetjet e hibrid.info kanë treguar se Trump nuk ka dhënë deklaratë të tillë e se pretendimet s’janë publikuar nga “Daily Mail”.
Për më shumë, del se audioja është gjeneruar me inteligjencë artificiale.
Një kërkim në “Google” me titujt e përdorur në mbishkrim të videove nuk çojnë në artikuj kredibilë me pretendime të tilla (shih këtu dhe këtu).
Hibrid.info ka kërkuar edhe në uebfaqen e “Daily Mail” me fjalët “Kosovo” dhe “Serbia” dhe nuk ka hasur një përmbajtje të tillë si pretendimi në TikTok. Edhe kërkimi në shqip me fjalët “Trumpi kërcënon Serbinë për Kosovën” në javën e fundit nuk çon në artikuj kredibilë me këtë pretendim.
Duke përdorur “Google Lens” nga videoja e parë, Hibrid.info ka gjetur sekuenca të deklaratës origjinale të Trumpit nga Shtëpia e Bardhë. Aty ai ka folur për çështjen e rimbursimit për sigurimin e kalimit të anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Videoja ishte publikuar dy ditë më parë nga “Daily Mail” në Facebook me titull “Trumpi synon rimbursim për mbrojtjen e Ngushticës së Hormuzit” (shih këtu). E njëjta video është publikuar edhe nga “economictimes”. Aty ai nuk flet për Kosovën apo Serbinë.
Një kërkim më i thellë nëpërmjet fotografisë dhe detajeve (kravata e kuqe e Trumpit, kravata e kaltër e personi prapa tij) ka çuar në videon e plotë nga një deklarim i Trumpit prej Shtëpisë së Bardhë. Del se përmbajtja e publikuar në TikTok është shkëputje e fjalimit të plotë të Trumpit nga 13 korriku 2026, kur ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv për Monumentet Kombëtare. Transkripti i plotë i deklarimit të Trumpit dëshmon se ai nuk ka folur për Kosovën dhe Serbinë (shih këtu).
Videoja e dytë ka logon në mes dhe në pjesën më të madhe mbulohet fytyra e Trumpit. Gjithsesi, aty Trumpi dëgjohet tek thotë se sot është data 16 korrik – pra si pretendim se fjalimin e ka dhënë të enjten. Megjithatë, sipas agjendës së Trumpit nuk ka pasur ndonjë fjalim para turmës në këtë ditë (shih këtu).
Bazuar në videon e parë shihet lëvizje jo në sinkron me zërin. Lëvizjet shpesh nuk përputhen saktësisht me tingujt që dëgjohen. Kjo vërehet kryesisht te shkronjat që për t’u shprehur kërkojnë mbylljen e plotë të buzëve. Një mospërputhje e tillë nxit dyshimet për vërtetësinë e audios.
Një kërkim në “Hivemoderation” me të dyja videot ka rezultuar se audiot në to, në shkallë të madhe janë të gjeneruara me inteligjencë artificiale.
Videoja e parë, ajo e fjalimit nga Shtëpia e Bardhë, deri tash vetëm në këtë llogari i ka marrë rreth 1.1 milionë shikime (shih këtu).
Përmbajtja e njëjtë është ripublikuar edhe nga llogari të tjera në TikTok me editime të shtuara (shih këtu dhe këtu), por edhe në Facebook (shih këtu). Në këto tri vegëza i ka marrë edhe rreth 900 mijë shikime.
Videoja e dytë e llogarisë “aqif_zefmllari”, ajo nga fjalimi para turmës, i ka marrë më shumë se 600 mijë shikime (shih këtu).
Kjo llogari në vijimësi të këtyre pretendimeve ka publikuar edhe video të tjera me pretendimin se Trumpi po e paralajmëron Serbinë për Kosovën. Në një rast ka përdorur rrejshëm logon e BBC-së me pretendimin se “Trumpi po e paralajmëron Serbinë për akuza të rreme në dokumentet lidhur me Kosovën” (shih këtu). Por, as ky pretendim nuk mund të haset në faqen e BBC-së e as në “Google”.
Analiza:
Me video të rreme në TikTok është pretenduar se presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar Serbinë me bombardim për shkak të Kosovës.
Verifikimi tregon se deklaratat nuk ekzistojnë, nuk janë publikuar nga “Daily Mail” siç është pretenduar, dhe audioja është gjeneruar me inteligjencë artificiale.
Përmbajtjet, të shpërndara edhe në llogari të tjera, kanë grumbulluar mbi 2.5 milionë shikime.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info i vlerëson këto përmbajtje si “Lajm i rremë”.
Arsyetimi
Vlerësimin “Lajm i rremë” e marrin ato përmbajtje informative që janë tërësish të sajuara apo të cilat në vete përmbajnë pretendime ose informacione faktikisht të gabuara. Përmbajtja që vlerësohet si lajm i rremë mund të përcaktohet se është krijuar dhe shpërndarë me qëllim të dezinformimit të publikut, d.m.th., për të paraqitur një pretendim që është plotësisht i rremë si fakt.
