3 javë më parë
Në median sociale Facebook, faqja “Qeveria qe duam” ka publikuar të hënën (4 maj) një postim në formë imazhi me mbishkrimin “OHOOO, sondazhi e nxjerr me mirë se sa mendohej Vetëvendosjen”.
Në seksionin e komenteve, publikuesi ka vënë edhe një vegëz (link) që dërgon në artikull, i publikuar nga ueb-faqja “trayedit.com”.
Në përmbajtjen e publikuar pretendohet se Lëvizja Vetëvendosje është duke përjetuar “atmosferë festive”, pasi një sondazh i fundit i opinionit publik e rendit këtë subjekt në vendin e parë me rreth 52% të mbështetjes qytetare. Tutje, sipas të njëjtit pretendim, thuhet se informatat janë bazuar në burime brenda strukturave partiake.
Çka nuk shkon me këtë përmbajtje?
Në këtë artikull nuk shfaqen rezultate të këtij sondazhi. Po ashtu, nuk përmendet kompania që ka realizuar atë, apo se çfarë metodologjie është përdorur.
Gjithashtu, në përmbajtje nuk ka ndonjë vegëz (link) që dërgon në ndonjë burim kredibil potencial, apo dokument mbështetës.
Hibrid.info ka kërkuar në Google për ndonjë sondazh të kryer kohët e fundit, mirëpo rezultatet nuk shfaqin asnjë rezultat. (shih këtu)
Ueb-faqja “trayedit.com” karakterizohet nga mungesë e theksuar e transparencës. Në të nuk gjenden informacione bazë identifikuese, si emri i organizatës apo personave përgjegjës që qëndrojnë pas publikimeve. Po ashtu, mungojnë të dhëna kontakti, adresë fizike apo forma të tjera komunikimi, të cilat janë elemente standarde për mediat apo platformat që synojnë të konsiderohen të besueshme (shih këtu).
Çka janë sondazhet?
Sondazhi është hulumtim paraprak për të njohur një gjendje, mendimet a qëndrimet për diçka të caktuar. Në këtë metodë statistikore nxirren rezultate bazuar në studimin e një pjese të popullatës, që quhet mostër.
Bazuar në artikullin e institutit Pew Research (institut kërkimor për sondazhe dhe studime të bazuara në fakte), sqarohet se çfarë informata duhet të kërkohen për mënyrën se si është kryer një sondazh.
Prandaj, lexuesi që has në një përmbajtje të tillë, për ta verifikuar atë nëse është sondazh kredibil apo jo, duhet të kontrollojë:
Kush e kreu sondazhin dhe kush e sponsorizoi atë?
Kush u intervistua?
Si u zhvillua sondazhi?
Si u përzgjodhën njerëzit për sondazhin?
Kur u krye sondazhi?
Sa persona u intervistuan?
A u peshua sondazhi? Nëse po, si?
A duken pyetjet e sondazhit sikur janë neutrale dhe të drejta?
Analiza
Përmes një postimi në Facebook pretendohet se Lëvizja Vetëvendosje prin me rreth 52% sipas një sondazhi të fundit. Megjithatë, artikulli i shpërndarë nga ueb-faqja “trayedit.com” nuk ofron asnjë dëshmi konkrete për këtë pretendim.
Në përmbajtje mungojnë të dhëna kyçe si kompania që ka realizuar sondazhin, metodologjia apo rezultatet e detajuara. Po ashtu, nuk ka burime të verifikueshme apo dokumente mbështetëse. Kërkimet nuk nxjerrin asnjë sondazh të tillë të publikuar së fundmi.
Për më tepër, vetë ueb-faqja “trayedit.com” nuk ofron transparencë bazë mbi autorësinë apo kontaktet, duke e bërë përmbajtjen e saj të dyshimtë dhe të pa verifikueshme.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson këtë përmbajtje si “dezinformatë”.
Arsyetimi
Vlerësimin si “Dezinformatë” e merr ajo përmbajtje informative e cila në vete përmban një “miks” të burimeve të pasakta apo edhe atribute gjysmë të vërteta, e që krijohet dhe/apo shpërndahet me qëllim të paramenduar për të shkaktuar dëm. Prapa motivit të prodhuesve/shpërndarësve të përmbajtjeve dezinformuese qëndron arritja e një qëllimi politik, financiar, psikologjik apo social.
