3 ditë më parë
Faqja në Facebook “PEJA News” ka publikuar të dielën (24 maj) një përmbajtje, në mbishkrimin e së cilës thuhet “Pagesa për Nënat Lehona, Kosova shum afër me Finlanden!”.
Në imazhin shoqërues të postimit pretendohet se në Finlandë pagesa për lehonat është 560 euro në muaj (pas tatimit), ndërsa në Kosovë 500 euro në muaj (pa tatim).
E vërteta?
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga hibrid.info, u vërtetua se ky pretendim është i rremë.
FAKTET
Hibrid.info ka hulumtuar në ueb-faqen zyrtare të institucionit shtetëror të sigurimeve sociale në Finlandë “kela.fi”, ku shpjegohet mënyra e llogaritjes së pagesave për prindërit në këtë shtet. Sipas të dhënave të publikuara, pagesa ditore varet nga të ardhurat vjetore të personit:
- Nëse të ardhurat tuaja nga paga janë 20,000 euro në vit, pagesa prindërore është 42,66 euro për ditë pune
- Të ardhura nga paga 30,000 euro në vit – 63,99 euro për ditë pune
- Të ardhura nga paga 40,000 euro në vit – 85,33 euro për ditë pune
- Të ardhura nga paga 50,000 euro në vit – 105,65 euro për ditë pune
Ndërsa për personat pa të ardhura ose me të ardhura vjetore nën 13,712 euro, pagesa minimale është 31,99 euro në ditë pune.
Po ashtu, në “kela.fi” sqarohet edhe mënyra e tatimit të këtyre shtesave. Shtesat ditore për prindër zakonisht tatohen me të njëjtën normë si paga. Megjithatë, nëse norma e tatimit në pagë është nën 25%, atëherë aplikohet tatim prej 25%. Ndërsa, shtesat minimale tatohen me 20%.
Bazuar në këto të dhëna, edhe në rastin kur aplikohet tatimi më i lartë prej 25%, pagesat e përmendura nuk arrijnë shumën prej 560 euro në muaj, siç pretendohet në postimin e faqes “PEJA News”.
Ky pretendim është publikuar në kontekstin e njoftimit të kryeministrit në detyrë të Kosovës, Albin Kurti, gjatë mbledhjes së Qeverisë më 22 maj, ku ai bëri të ditur rritjen e shtesave për lehona.
Ai deklaroi se nga 325.9 euro në muaj, shtesat do të rriten në 500 euro në muaj, duke i barazuar me pagën minimale të planifikuar.
“Sivjet, nga korriku paga minimale bëhet 500 euro në muaj. E njësoj si vitin e kaluar, në këtë maj po i rrisim shtesat për lehona, ashtu siç kemi premtuar nga 325.9 euro në muaj në 500 euro në muaj, sa paga minimale. Me fjalë të tjera nuk po e presim korrikun, por po e bëjmë qysh tani, nga ky muaj”, tha Kurti (shih këtu).
Analiza
Faqja “PEJA News”, përmes një postimi të publikuar më 24 maj, ka pretenduar se pagesa për lehona në Finlandë është 560 euro në muaj (pas tatimit), krahasuar me 500 euro në Kosovë (pa tatim).
Pas verifikimit të fakteve nga hibrid.info, duke u bazuar në të dhënat zyrtare të institucionit shtetëror të sigurimeve sociale në Finlandë “kela.fi”, pagesa në këtë shtet llogaritet sipas të ardhurave dhe tatohet ndryshe, prandaj në asnjë rast nuk del një shumë fikse prej 560 eurosh në muaj, siç u pretendua.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson këtë pretendim si “Lajm i rremë”.
Arsyetimi
Vlerësimin “Lajm i rremë” e marrin ato përmbajtje informative që janë tërësish të sajuara apo të cilat në vete përmbajnë pretendime ose informacione faktikisht të gabuara. Përmbajtja që vlerësohet si lajm i rremë mund të përcaktohet se është krijuar dhe shpërndarë me qëllim të dezinformimit të publikut, d.m.th., për të paraqitur një pretendim që është plotësisht i rremë si fakt.
