3 ditë më parë
Në Serbi, zgjedhjet e parakohshme parlamentare janë caktuar të mbahen më 25 tetor 2026, pasi presidenti Aleksandar Vuçiq nënshkroi vendimin për shpërndarjen e Kuvendit më 9 shtator (shih këtu). Fushata zgjedhore ka nisur zyrtarisht, ndërsa subjektet politike kanë filluar aktivitetet për prezantimin e programeve dhe kandidatëve të tyre. Procesi zgjedhor zhvillohet në një periudhë të tensionuar politike, pas muajsh protestash të udhëhequra nga studentët dhe kundërshtimit ndaj pushtetit aktual.
Gjatë fushatës zgjedhore, çështja e Kosovës është përfshirë në deklaratat e disa përfaqësuesve politikë serbë, të cilët kanë përsëritur pretendimet territoriale të Serbisë ndaj Kosovës ose e kanë përdorur këtë çështje në mesazhet drejtuar kundërshtarëve politikë. Në mesin e deklaratave të bëra gjatë kësaj periudhe janë ato të Ivica Daçiqit, Millosh Jovanoviqit dhe presidentit serb Aleksandar Vuçiq.
Ivica Daçiq, përfaqësues i Partisë Socialiste të Serbisë (SPS), deklaroi se flamuri serb do të valojë përsëri në Prizren. Deklarata u bë gjatë një tubimi parazgjedhor në Rashkë, më 7 tetor, në kuadër të fushatës zgjedhore në Serbi (shih këtu). Në të njëjtin kontekst, Daçiq kundërshtoi njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe foli për mundësinë e tërheqjes së njohjeve nga shtete të tjera. Referimi te Prizreni dhe flamuri serb e vendosi Kosovën në qendër të një mesazhi që lidhet me pretendimet territoriale dhe qëndrimin e Serbisë ndaj statusit të saj (shih këtu).
Një deklaratë të ngjashme në përmbajtje, sa u përket pretendimeve territoriale, e bëri edhe Millosh Jovanoviq, kryetar i Partisë së Re Demokratike të Serbisë (DSS e Re) dhe bartës i listës zgjedhore “E Djathta Autentike”. Gjatë një vizite në Prizren, në kuadër të fushatës zgjedhore, ai deklaroi se “Kosova dhe Metohia është Serbi, gjithmonë ka qenë Serbi”. Jovanoviq tha gjithashtu se koalicioni i tij ka një plan për mbrojtjen e interesave dhe të drejtave kombëtare të Serbisë dhe të serbëve në Kosovë. Në komunikimin e partisë së tij, Prizreni u përshkrua si “një nga qytetet më të bukura serbe” dhe si “Prizreni perandorak i Dushanit”, duke iu referuar një interpretimi historik të qytetit në kontekstin e identitetit kombëtar serb (shih këtu).
Krahas deklaratave, Jovanoviq publikoi edhe një video në llogarinë e tij në Facebook, ku paraqiten pamje nga qyteti i Prizrenit. Videoja duket se është material promovues zgjedhor (shih këtu).
Një tjetër mënyrë e përfshirjes së Kosovës në fushatën zgjedhore u vu re në deklaratat e presidentit serb Aleksandar Vuçiq. Ai pretendoi se lista studentore, e cila kundërshton pushtetin aktual, do ta njihte pavarësinë e Kosovës. Në të njëjtën deklaratë, Vuçiq përmendi edhe mundësinë e vendosjes së sanksioneve ndaj Rusisë nga përfaqësuesit e kësaj liste. Këto pretendime u paraqitën si qëndrime të mundshme të kundërshtarëve të tij politikë, duke e lidhur çështjen e Kosovës me debatet për orientimin politik dhe interesat kombëtare të Serbisë (shih këtu).
Ndryshe nga deklaratat e Daçiqit dhe Jovanoviqit, të cilat shprehin drejtpërdrejt pretendime territoriale përmes referencave historike dhe kombëtare, deklarata e Vuçiqit përmban një pretendim konkret për qëndrimet e një subjekti kundërshtar.
Përfshirja e çështjes së Kosovës në komunikimin elektoral mund të shërbejë për mobilizimin e elektoratit nacionalist, duke aktivizuar ndjenjat kombëtare dhe duke forcuar mbështetjen e votuesve që e konsiderojnë Kosovën pjesë qendrore të identitetit serb. Përmes pretendimeve territoriale dhe referencave historike, politikanët mund të paraqiten si mbrojtës të interesave kombëtare dhe të dallohen nga kundërshtarët e tyre politikë.
Në të njëjtën kohë, pretendimet se kundërshtarët do ta njohin pavarësinë e Kosovës mund të përdoren për t’i paraqitur ata si të gatshëm të heqin dorë nga një çështje e ndjeshme për një pjesë të elektoratit. Kjo çështje mund të zërë gjithashtu një pjesë të rëndësishme të debatit publik, duke konkurruar me tema të tjera zgjedhore, si ekonomia, korrupsioni dhe qeverisja.
Në Serbi, zgjedhjet e parakohshme parlamentare janë caktuar të mbahen më 25 tetor 2026, pasi presidenti Aleksandar Vuçiq nënshkroi vendimin për shpërndarjen e Kuvendit më 9 shtator (shih këtu). Fushata zgjedhore ka nisur zyrtarisht, ndërsa subjektet politike kanë filluar aktivitetet për të prezantuar programet dhe kandidatët e tyre. Procesi zgjedhor zhvillohet në një periudhë të tensionuar politike, pas muajsh protestash të udhëhequra nga studentët dhe kundërshtimi ndaj pushtetit aktual. Ndërkohë, pas dorëheqjes së Vuçiqit nga posti i presidentit më 28 shtator, çështja e zgjedhjeve presidenciale mbetet e ndarë nga zgjedhjet parlamentare të shpallura për 25 tetor.
