3 muaj më parë
Publikohet përmbajtje që pretendon se Kosova renditet e 55-ta në kategorinë e militarizimit, sipas Indeksit Global të Paqes (IGP).
Përmbajtjen me këtë pretendim e kanë publikuar të martën (23 qershor) disa media në gjuhën shqipe (shih këtu, këtu, këtu dhe këtu).
Çka nuk shkon me përmbajtjen?
Kosova në fakt renditet e 47-ta nga 163 shtetet të cilat janë vendosur në këtë listë.
Në përmbajtjet e teksteve të trajtuara është vërejtur një konfuzion gjuhësor duke e bërë të paqartë nëse numrat e vegjël apo numrat e mëdhenj të renditjes nënkuptojnë shkallë më të lartë të militarizimit.
Për shkak të këtij mossqarimi se çka nënkupton saktësisht pozicionimi i shteteve dhe si janë renditur ato, hibrid.info hulumtoi për të gjetur linkun autentik të raportit origjinal (shih këtu).
Në faqen 116 të raportit të IGP është e vendosur tabela specifike e domenit të militarizimit, ku shtetet janë të renditura duke filluar nga vendi më paqësor (me shkallën më të ulët të e deri te vendi më pak paqësor).
Shtetet aty janë të listuara vetëm me emër dhe pikëzim, pa pasur numra renditjeje të shënuar. Megjithatë, pas numërimit automatik të rreshtave në tabelën origjinale përmes chatbotit ChatGPT, u gjet se Kosova renditet saktësisht e 47-ta në këtë indeks (shih këtu).
Çka do të thotë se renditja e Kosovës në këtë indeks, sa i përket militarizimit, është paraqitur gabimisht nga disa media.
Por si renditen shtetet ne këtë indeks?
Domeni i militarizimit mat nivelin e militarizimit të një shteti përmes gjashtë treguesve: shpenzimet ushtarake, numrin e personelit ushtarak, importin dhe eksportin e armëve konvencionale, kontributin në misionet paqeruajtëse të OKB-së dhe kapacitetet bërthamore apo të armëve të rënda.
Për secilin tregues, vendet krahasohen me njëra-tjetrën dhe marrin një vlerësim të standardizuar. Këto vlerësime më pas kombinohen për të prodhuar rezultatin përfundimtar të domenit të militarizimit.
Në këtë domen, një rezultat më i ulët tregon nivel më të ulët të militarizimit dhe, rrjedhimisht, një vlerësim më të mirë për paqen. Një rezultat më i lartë tregon nivel më të madh të militarizimit dhe vlerësim më të dobët për paqen. Renditja e vendeve bëhet sipas këtij rezultati të përgjithshëm, nga vendet më pak të militarizuara te ato më të militarizuara.
Kjo tregon se renditja e Kosovës në vendin e 47-të reflekton një nivel relativisht të ulët të militarizimit krahasuar me shumicën e shteteve të përfshira në indeks.
Konteksti
Indeksi Global i Paqes (IGP) është raport që mat nivelin e paqes të një vendi përmes tre dimensioneve kryesore: Konfliktet e vazhdueshme të brendshme dhe ndërkombëtare, Siguria dhe stabiliteti shoqëror, si dhe Militarizimi.
Për vitin 2026, duke llogaritur të gjitha këto parametra, Kosova është renditur si 54-ta, nga 163 shtete që përfshin lista. Në raportin e vitit të kaluar (2025), vendi ynë ishte renditur i 46-ti, sa i përket militarizimit (shih këtu).
Analiza:
Pretendimi se Kosova renditet e 55-ta në kategorinë e militarizimit në IGP për vitin 2025, është i pasaktë.
Pas verifikimit të tabelës së raportit, u gjet se Kosova renditet në vendin 47 në militarizim.
Andaj, bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson pretendimin si “Gabim”.
Arsyetimi:
Vlerësimin “Gabim” e marrin përmbajtjet informative në të cilat, gjatë procesit të përpilimit apo publikimit, paraqiten gabime duke publikuar informacion të pasaktë (sidomos kur kemi të bëjmë me informacione në shifra) ose duke transmetuar lajme të pavërtetuara mirë, pa qëllimin e qartë të dezinformimit të publikut.
