2 muaj më parë
Në median sociale Facebook është publikuar një imazh që paraqet ish-presidentin jugosllav, Sllobodan Millosheviq gjatë një fjalimi, ndërsa afër tij shihet edhe kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti.
Ky imazh u gjet i publikuar të hënën (3 gusht) në Facebook nga llogaria “Nuredin Drenica”.
E vërteta?
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga hibrid.info, u vërtetua se ky imazh është i montuar.
FAKTE
Fillimisht ky imazh u kërkua përmes programit të automatizuar “InVID”. Rezultatet tregojnë se në fotografinë reale është një person tjetër dhe jo Kurti.
Bazuar në të dhënat e paraqitura nga makina e kërkimit TinEye, fotografia origjinale qarkullon në internet që nga viti 2010 (shih këtu)
Po ashtu, hibrid.info gjeti një artikull të mediumit gjerman “Spiegel.de” e cila ka të publikuar fotografinë origjinale në mbishkrimin e së cilës sqarohet se ky imazh u realizua në Beograd gjatë një fjalimi të Millosheviqit në vitin 1989 (shih këtu).
Pra, imazhi i publikuar në Facebook që paraqet Kurtin afër Millosheviqit, është i montuar.
Arsyeja e trajtimit tw kwsaj pwrmbajtje wshtw se e njwjta deri nw shkrimin e kwtij artikullit ka arritur tw grumbullojw 483 reagime, 678 komente dhe 149 shpwrndarje (shih fotografinë më poshtë).
Analiza
Pretendimi i publikuar në Facebook, i shoqëruar me një imazh që paraqet Albin Kurtin pranë Sllobodan Millosheviqit gjatë një fjalimi, është i rremë.
Verifikimi i hibrid.info konfirmon se fotografia është e montuar. Analiza përmes InVID, TinEye dhe krahasimi me fotografinë origjinale të publikuar nga Spiegel.de tregojnë se në imazhin autentik pranë Millosheviqit ndodhet një person tjetër, ndërsa fytyra e Kurtit është shtuar më vonë përmes manipulimit të fotografisë.
Bazuar në metodologjinë e punës, hibrid.info e vlerëson këtë përmbajtje si “Mashtrim”.
Arsyetimi
Vlerësimi “Mashtrim” u bëhet atyre përmbajtjeve informative të cilat manipulohen si në aspektin vizual (deepfake, cheapfake), zanor (audio) apo tekstual të përmbajtjes për të mashtruar audiencën. Zakonisht kjo formë e mashtrimit përdoret për të prodhuar përmbajtje të paqena dhe të manipuluara.
