3 ditë më parë
Para periudhave zgjedhore, në median sociale “Facebook” vërehet një aktivitet i shtuar i faqeve të ndryshme që paraqiten si media dhe që shpërndajnë përmbajtje nga portale të dyshimta.
Këto faqe publikojnë artikuj me tituj sensacionalë dhe “clickbait”, shpesh emocionalë dhe të paqartë, që nuk përputhen me përmbajtjen, me qëllim tërheqjen e klikimeve dhe rritjen e ndërveprimeve (pëlqime, komente dhe shpërndarje).
Ky fenomen njihet me termin “content farm” (ferma të përmbajtjeve), që i referohet rrjeteve ose faqeve që prodhojnë dhe shpërndajnë përmbajtje në masë, me fokus gjenerimin e trafikut dhe angazhimit në rrjetet sociale, e jo informimin e saktë të publikut.
Në shumë raste, i njëjti artikull publikohet nga portale të dyshimta dhe më pas shpërndahet njëkohësisht në shumë faqe të ndryshme në “Facebook”, duke krijuar përshtypjen e një përhapjeje të gjerë dhe organike të informacionit.
Përmbajtjet e tilla shpesh fokusohen në tema politike, pretendime për zhvillime zgjedhore apo materiale emocionale dhe polarizuese, të cilat priren të gjenerojnë reagime dhe shpërndarje të shumta nga përdoruesit.
“Content farm” (fermë përmbajtjeje)
Termi “Content farm” përdoret për faqe ose rrjete online që prodhojnë dhe publikojnë në masë artikuj me cilësi të ulët, shpesh të optimizuar për klikime dhe trafik (SEO), në vend që të ofrojnë informacion të verifikuar apo gazetari të mirëfilltë.
Këto faqe zakonisht përdorin tituj “clickbait” dhe përmbajtje të ripërpunuar ose keqinformuese për të gjeneruar sa më shumë vizita dhe të ardhura nga reklamat.
Disa nga shembujt e përmbajtjeve të trajtuara nga hibrid.info
Shembulli “CLICKBAIT”
Me 4 maj, u publikua një përmbajtje me titull “PDK dhe LDK arrijnë koalicion” nga faqja në “Facebook” me emrin “Gazeta Minuti”, e cila në seksionin e komenteve përmban edhe një vegëz të artikullit nga ueb-faqja e dyshimtë “nminut.info”.
E njëjta përmbajtje menjëherë u shpërnda edhe nga portale tjera të dyshimta si “trayedit.com” dhe “new24.us”. Këta artikuj u shpërndan në faqet në “Facebook” si, “M1-TV” e “Lajme”, si dhe në një grup që mban emrin “VETËVENDOSJE!”.
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga hibrid.info, u vërtetua se titulli është i përgjithshëm dhe nuk specifikon se bëhet fjalë vetëm për koalicion në Prishtinë, duke lënë të kuptohet se bëhet fjalë për marrëveshje në nivel vendi.
Në përmbajtje sqarohet se koalicioni lidhet vetëm me qeverisjen lokale në Prishtinë. Megjithatë, duke qenë se vendi është në prag të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 7 qershorit, ky formulim ka ndikuar që një pjesë e lexuesve ta interpretojnë si koalicion të mundshëm në nivel qendror, çka është vërejtur edhe në seksionin e komenteve të postimit.
Shembulli “DEZINFORMATË”
Faqja “Gazeta Minuti” më 27 prill publikoi përmbajtjen me titull “Ekskluzive| Feride Rushiti ishte kërkesë e SHBA-së për Presidente, Kurti e pranoi propozimin”, e cila kishte edhe linkun e artikullit nga portali i dyshimtë “nminut.info”.
I njëjti artikull menjëherë u publikua nga portalet tjera të dyshimta si, “toolsyo.com”, “blog.cookfixes.com”, “new24.us” dhe “topm1.net”, duke u shpërndarë në faqet në “Facebook” si, “Gazetavip.com”, “Post Lajme”, “Lajme”, “Albanews24” e “M1-TV”.
Pas verifikimit të fakteve të kryer nga hibrid.info, nuk janë gjetur burime kredibile që e konfirmojnë këtë pretendim.
Çka janë “portalet e dyshimta”?
Këto portale konsiderohen të dyshimta për shkak të mungesës së transparencës. Ato nuk janë të regjistruara si media, u mungon impresumi, adresa fizike apo kontaktet zyrtare, si dhe nuk dihet se kush qëndron prapa tyre.
Për më tepër, bazuar në hulumtimin e kryer nga hibrid.info, përmbajtjet e tyre shpërndahen në mënyrë të koordinuar në shumë faqe të ndryshme në “Facebook”, duke krijuar një rrjet publikimesh të përsëritura që funksionon si “content farm”. Qëllimi i këtij rrjeti duket të jetë rritja artificiale e klikimeve dhe ndikimit të përmbajtjes, e jo informimi i saktë i publikut.
Nga monitorimi i kryer nga hibrid.info, vërehet se këto faqe në “Facebook”, në periudha kur nuk ka zhvillime të rëndësishme politike – siç janë zgjedhjet e 7 qershorit në këtë rast – publikojnë përmbajtje të ndryshme për të ndërtuar audiencë. Ndërsa, afër periudhave zgjedhore, ato kalojnë në publikimin e artikujve me përmbajtje politike, duke përdorur kryesisht tituj “clickbait” dhe përmbajtje keqinformuese.
Prandaj, kur hasim në përmbajtje të tilla të publikuara nga këto faqe, ato duhet të trajtohen me kujdes dhe skepticizëm. Është e rëndësishme të kontrollohet nëse artikujt kanë burime të qarta dhe autorë të identifikuar, si dhe të verifikohet nëse e njëjta përmbajtje është publikuar edhe nga media kredibile.
